SĄCZKI, CZYLI GDAŃSKIE POLA IRYGACYJNE

Oczyszczalnia ścieków to obecnie niezbędny element systemu wodociągowo-kanalizacyjnego. Ponieważ Gdańsk słynął swego czasu z nowoczesnych rozwiązań, od samego początku istnienia współczesnej kanalizacji dużą wagę przywiązywano tu do zagadnienia oczyszczania ścieków. Pierwsza gdańska oczyszczalnia nosiła nazwę tyleż wdzięczną, co dobrze oddającą istotę rzeczy. Poznajcie SĄCZKI.

Zły stan sanitarny miasta, a co za tym idzie – powtarzające się epidemie dotykające gdańszczan były ważnym powodem, dla którego postanowiono uporządkować system wodociągowo-kanalizacyjny. Decyzja o budowie w Gdańsku wodociągów i kanalizacji z pierwszą oczyszczalnią ścieków zapadła w połowie XIX wieku. Przedsięwzięcie zainicjował w 1863 roku nadburmistrz Gdańska Leopold von Winter. Głównym projektantem został inżynier budownictwa Eduard Friedrich Wiebe, a wykonawstwem zajęła się niemiecka firma J. & A. Aird. Budowę sieci kanalizacyjnej ukończono w 1871 roku, a oczyszczalni – w 1872. Oczyszczalnia SĄCZKI składała się z osadników wstępnych i rozległych pól irygacyjnych, które oczyszczały ścieki w sposób naturalny, skutecznie usuwając azotany (redukcja o ponad 80%) i fosforany.

SĄCZKI od początku swojego istnienia przyjmowały ścieki z terenu obecnego Śródmieścia. Spływały one grawitacyjnie ogólnospławnym systemem kanałów do przepompowni Ołowianka, a następnie, poprzez osadniki wstępne, były przetłaczane na pola irygacyjne. Na początku XX wieku skanalizowano i podłączono do tego systemu dzielnicę Wrzeszcz. W 1907 roku ukończono budowę sieci kanalizacyjnej i przepompowni ścieków w Nowym Porcie, doprowadzając ścieki na poletka przepustem pod Martwą Wisłą.

Gdy w 1977 roku uruchomiono Oczyszczalnię Wschód, przekierowano tam większość ścieków. SĄCZKI (których powierzchnię zmniejszono do 30 ha) przejmowały już tylko ścieki z lokalnego układu kanalizacyjnego. Nieużytkowane obszary pól uległy dewastacji na dużą skalę z powodu nielegalnego poszukiwania bursztynu. Ostatecznie obiekt zamknięto w 1991 r., kierując wszystkie ścieki do Oczyszczalni Wschód, a formalnie zlikwidowano w 1994.

About the author