Stłuszczenie wątroby oznacza nadmierne gromadzenie się tłuszczu w jej komórkach (hepatocytach). Choć nie zawsze prowadzi do trwałych uszkodzeń, stwarza ryzyko stanu zapalnego, włóknienia, a z czasem marskości. Które czynniki wywołują stłuszczenie wątroby i jakie objawy mogą o nim świadczyć?
Skąd bierze się stłuszczenie wątroby?
Stłuszczenie wątroby może mieć różne podłoże. Do najważniejszych czynników sprzyjających jego wystąpieniu należą:
-
nadmierna masa ciała – istotna jest zwłaszcza otyłość brzuszna, związana z nagromadzeniem trzewnej tkanki tłuszczowej. Co ważne, stłuszczenie może wystąpić również u osób z prawidłową masą ciała,
-
insulinooporność i cukrzyca typu 2 – zaburzona wrażliwość tkanek na insulinę sprzyja zwiększonemu uwalnianiu kwasów tłuszczowych i ich transportowi do wątroby,
-
nieprawidłowy profil lipidowy – podwyższone stężenie triglicerydów i obniżony poziom cholesterolu HDL,
-
nadciśnienie tętnicze – często współwystępuje z innymi zaburzeniami metabolicznymi, zwiększa też ryzyko progresji włóknienia wątroby,
-
niezdrowy styl życia – w tym niewłaściwa dieta, mała aktywność fizyczna i nadmierne spożycie alkoholu.
W rzadszych przypadkach również inne czynniki mogą wywoływać stłuszczenie wątroby. Przyczyny tego stanu obejmują m.in. niektóre leki, choroby endokrynologiczne, zaburzenia odżywiania czy uwarunkowania genetyczne.
Objawy stłuszczenia wątroby – na co zwrócić uwagę?
Stłuszczenie wątroby przez długi czas może przebiegać bez wyraźnych objawów. Czasami zostaje wykryte przypadkowo podczas USG jamy brzusznej lub badań krwi. Jeśli pojawiają się dolegliwości, mogą obejmować:
-
przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
-
dyskomfort lub tępy ból w prawym podżebrzu,
-
uczucie pełności lub rozpierania w górnej części brzucha.
W bardziej zaawansowanych stadiach, gdy dochodzi do rozwoju stanu zapalnego (stłuszczeniowego zapalenia wątroby) lub włóknienia tkanek, mogą pojawić się dodatkowe sygnały ostrzegawcze:
-
żółknięcie skóry i białek oczu,
-
obrzęki kończyn dolnych oraz powiększenie obwodu brzucha,
-
uporczywy świąd skóry,
-
skłonność do łatwego powstawania siniaków,
-
nieuzasadniony spadek masy ciała i utrata apetytu.
Jak leczyć stłuszczenie wątroby?
Leczenie stłuszczenia wątroby opiera się przede wszystkim na zmianach w codziennych nawykach. Nie istnieje jeden „cudowny lek” bez recepty – najbardziej skuteczną terapią jest modyfikacja stylu życia, w tym:
-
redukcja masy ciała – potrafi nie tylko cofnąć stłuszczenie, ale też wygasić stan zapalny wątroby,
-
zdrowy sposób odżywiania – najczęściej zalecana jest dieta śródziemnomorska, bogata w warzywa, ryby i zdrowe tłuszcze. Należy wykluczyć napoje słodzone, żywność przetworzoną oraz alkohol,
-
regularny ruch – przynajmniej 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo (np. spacer, rower, pływanie) bezpośrednio zmniejsza ilość tłuszczu w wątrobie,
-
kontrola zdrowia – kluczowe jest prawidłowe leczenie towarzyszącej cukrzycy, insulinooporności czy wysokiego cholesterolu.
Stłuszczenie wątroby przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo, jednak wcześnie wykryte daje ogromną szansę na pełny powrót do zdrowia. W przypadku podejrzenia lub diagnozy tego problemu konieczna jest więc wizyta u lekarza, który oceni wyniki i ustali dalsze postępowanie.
Bibliografia:
-
Gajewski P. (red.), Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2023.
-
Gulbicka, P., Kanikowska, A., Marciniak, M., & Grzymisławski, M. (2018). Współczesne terapie niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby. Forum Leczenia Otyłości, 9(4): 168-174.
Artykuł sponsorowany
